(Dutch, in English below)
Zoals zoveel jongens wilde Martin Leeuwis piloot worden.
Tijdens zijn middelbare school liet hij zich keuren en uitgebreid testen: hij werd aangenomen voor de vliegeropleiding van de Koninklijke Luchtmacht. De opleiding vond vervolgens plaats in Canada en hij kwam in 1974 terug om op de Northrop NF-5 te gaan vliegen. Zijn vliegbasis werd Vlb Eindhoven met het 314 Squadron waar hij tot 1984 vloog. In totaal ruim 2000 vlieguren in de NF-5.
Daarnaast had hij in Canada ook al een burgervliegbrevet gehaald en volgde hij daarna in Nederland in de avonduren de verdere theoretische opleiding voor verkeersvlieger. In zijn vrije tijd vloog hij in allerlei kleine vliegtuigen, maar in 1984 werd hij als verkeersvlieger aangenomen bij de KLM. Al na enkele jaren bevorderd tot gezagvoerder en daarna op de Europese routes blijven vliegen in de Boeing 737 waar hij in de versies 300/400/700/800 en 900 vloog.
In mei 2010 gepensioneerd met ruim 16000 vlieguren.
Tijdens de vliegopleiding in Canada kocht Martin Leeuwis enkele boeken met luchtvaartcartoons. Ze waren getekend en uitgegeven door Bob Stevens, een Amerikaanse luchtmachtvlieger die tijdens de Tweede Wereldoorlog was opgeleid.
De boeken waren in Nederland onbekend en veel collega’s op het 314 Squadron hadden interesse waarna Martin een aantal exemplaren in de USA bestelde. Vervolgens nog meer exemplaren en toen er buitenlandse bezoekende vliegers waren was er veel animo voor de boeken. Opnieuw boeken besteld en Bob Stevens deed toen het aanbod agent voor Nederland te worden. Het antwoord was: agent voor Europa?
Vanaf dat moment in 1976 werden er vele honderden van de boeken van Bob Stevens verkocht aan luchtmachtvliegers in geheel Europa. Het derde boek van Bob verscheen in 1980 en bevatte verschillende cartoons die gebaseerd waren op anecdotes die door Martin naar Bob waren gestuurd.
Dat bracht hem op het idee om zelf een boek te gaan uitgeven.
In de Luchtmacht was er een cartoonist met een uitstekende tekenstijl die zich specialiseerde in luchtvaartcartoons en die werd benaderd. Ton van Andel was direct enthousiast en in 1982 verscheen “Say again” met cartoons door van Andel en korte anecdotes door Martin Leeuwis. Het boek was in de Engelse taal, de luchtvaarttaal, en bleek een enorm succes in binnen- en buitenland. Herdruk na herdruk volgde en er kwam zelfs een vervolgboek “Say no more” in 1989.
De vraag naar de boeken bleef groot, er werden nog verschillende herdrukken gedaan (het boek Say Again heeft nu de 10de druk en verkoopt nog steeds goed!) en ook bleven er nieuwe boeken verschijnen.
In de serie “Say….” zijn 8 boeken verschenen. Ze worden wereldwijd verkocht.
De titels:
“Say again”
“Say no more”
“Say when”
“Say how”
“Say coffee or tea”
“Say heading”
“Say something”
“Say chocks away”
De eerste 4 boeken zijn na meerdere herdrukken nu gecombineerd in 2 iets dikkere A5 boeken.
“Say Again and More”
“Say When and How”
Er zijn dus in totaal 6 boeken voorradig in de “Say …” serie..
Al vele jaren vroegen allerlei cartoonisten of er een boekje met hun luchtvaartcartoons kon worden gemaakt. Vaak was de humoristische kwaliteit niet groot van alle tekeningen, of er waren te weinig tekeningen of het ging allemaal over een bepaalde vorm van luchtvaart/ Kortom, er kwam nooit iets van.
Tot Martin Leeuwis in 2008 een goed idee kreeg: een boek met een mix van de beste cartoons van een fors aantal internationale luchtvaarcartoonisten.
Het boek “Good Landing” bevat vele honderden luchtvaartcartoons door 20 cartoonisten uit all hoeken van de wereld. Uit Frankrijk, Australië, USA, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, België, Engeland en Nederland.
Het was een succes, meer cartoonisten meldden zich aan en het eerste boek werd gevolgd door nog 2 boeken met hetzelfde concept, eerst “Going up, sir” en later ook “Please wait to be seated” In het laatste boek zitten zelfs cartoons van 30 verschillende tekenaars.
Boeken:
“Good Landing”
“Going up, sir”
“PLease wait to be seated”
Voor één van de cartoonisten die aan alle boeken meedeed, Gary Clark uit Brisbane, Australië, werd in 2012 een boekje gepubliceerd met 160 pagina’s cartoons over de eend Ding Duck. Ondanks duizenden lessen lukt het deze eend maar niet om te gaan vliegen. Naast de vliegperikelen van Ding ook allerlei andere cartoons uit de ‘swamp’ die luchtvaartgerelateerd en leuk zijn. “I want to fly” verscheen in 2010 en later kwam er nog “Continue to Hold”.
Alle gepubliceerde luchtvaartboeken tot 2009 waren in het Engels, de luchtvaarttaal.
Maar dit ging veranderen….
Tijdens een Pilots Call, waar een zeer groot aantal Nederlandse jachtvliegers bij elkaar kwamen, ontstond het plan om een boek met verhalen uit de hele Koude Oorlog periode te gaan verzamelen en tot een boek te transformeren. Samen met Cdr Steve Netto werd vervolgens het boek “Jachtvliegers in de Koude Oorlog” samengesteld met 165 korte verhalen op ruim 300 bladzijden. Het boek, in de Nederlandse taal, was een groot succes, met al na enkele maanden een herdruk. De derde druk, nu in A5 formaat was in 2020 en de verkoop blijft doorgaan.
In 2020 werd een tweede deel in deze serie uitgebracht, Jachtvliegers doen een boekje open, met 200 verhalen door ruim 50 vliegers ingestuurd. Samengesteld door Martin Leeuwis en een groot succes, een tweede druk na enkele maanden.
Er leven echter nog vele verhalen binnen de jachtvliegers wereld, want al in 2021 komt er een derde deel in de serie. Nu “Jachtvliegers vertelllen hun verhaal” met 26 interviews door Gerrit Boxem.
In 2022 verscheen deel 4 “Langs hier, langs daar” met nog meer jachtvliegersverhalen, nu van alles uit de opleinding en samengesteld door Peer Dekkers.
Tenslotte in 2025 het 5e en laatste deel “Jachtvliegers doen het beter” door Martin Leeuwis samengesteld.
Ton van Andel tekent al sinds 1977, in een onafgebroken reeks, de Vliegveiligheidskalender van de Koninklijke Luchtmacht, Deze kalender is zeer populair en in 2011 werden all cartoons van 1977 tot en met 2011 verzameld in het boekje “Veilig Gevlogen”. Een A5 boek met 256 pagina’s cartoons.
Al jaren loopt Jan Algera te denken aan een boek met een mix van grappige luchtvaartverhalen. Samen met nog 30 schrijvers, die 1 of meer verhalen schreven, werd er in het boek “Nog één verhaaltje dan…” een totaal van 195 verhalen gebundeld. Het A5 boek met 220 pagina’s verschijnt september 2012. Dit boek is een succes en voorjaar 2013 wordt er zelfs een Engelstalige versie van gepubliceerd met een uitstekende vertaling door Bert Ruitenberg. Titel is “OK one more yarn” en te bestellen op de hoofdwebsite www.humor.aero
September 2013 komt het tweede deel uit, nu met 39 schrijvers die 207 korte, amusante verhalen schrijven. De titel is “Meer verhaaltjes?” en ook dit boek wordt in het Engels vertaald als “More yarns?”
In september 2015 het derde deel in deze serie met “Verhaaltjes blijven komen” met 201 verhalen door 32 schrijvers. Op het moment van publiceren zijn er al weer enkele tientallen verhalen voor het vierde deel, dus dat gaat vast verschijnen!
En inderdaad in oktober 2017 verschijnt het vierde deel “Verhaaltjes, het houdt niet op!”
Als het inzenden van nieuwe verhalen met het huidige tempo doorgaat komt er zelfs een vijfde deel….
(English)
Like so many boys, Martin Leeuwis wanted to become a pilot.
During secondary school he underwent medical examinations and extensive testing and was accepted for pilot training with the Royal Netherlands Air Force. The training subsequently took place in Canada, and in 1974 he returned to fly the Northrop NF-5. His home base became Eindhoven Air Base with 314 Squadron, where he flew until 1984. In total, he logged more than 2,000 flight hours on the NF-5.
In addition, while in Canada he had already obtained a civilian pilot’s license, and later in the Netherlands he followed further theoretical training for airline pilot during evening classes. In his spare time he flew all kinds of small aircraft, but in 1984 he was hired as an airline pilot by KLM. After only a few years he was promoted to captain and subsequently continued flying European routes on the Boeing 737, operating the 300/400/700/800 and 900 versions.
He retired in May 2010 with more than 16,000 flight hours.
During his flight training in Canada, Martin Leeuwis bought several books with aviation cartoons. They were drawn and published by Bob Stevens, a U.S. Air Force pilot who had been trained during the Second World War.
The books were unknown in the Netherlands, and many colleagues in 314 Squadron showed interest, after which Martin ordered a number of copies from the USA. Then more copies followed, and when foreign visiting pilots came by there was great enthusiasm for the books. More books were ordered, and Bob Stevens then offered to become agent for the Netherlands. The reply was: agent for Europe?
From that moment in 1976, many hundreds of Bob Stevens’ books were sold to air force pilots throughout Europe. Bob’s third book appeared in 1980 and contained several cartoons based on anecdotes that Martin had sent to Bob.
That inspired him with the idea of publishing a book himself.
Within the Air Force there was a cartoonist with an excellent drawing style who specialized in aviation cartoons, and he was approached. Ton van Andel was immediately enthusiastic, and in 1982 “Say again” appeared, with cartoons by Van Andel and short anecdotes by Martin Leeuwis. The book was in English, the language of aviation, and proved to be an enormous success at home and abroad. Reprint after reprint followed, and there was even a sequel, “Say no more,” in 1989.
Demand for the books remained high; several more reprints were produced (the book Say Again is now in its 10th edition and still sells well!), and new books continued to appear.
In the “Say …” series, eight books have been published. They are sold worldwide.
Titles:
“Say again”
“Say no more”
“Say when”
“Say how”
“Say coffee or tea”
“Say heading”
“Say something”
“Say chocks away”
After multiple reprints, the first four books have now been combined into two slightly thicker A5 books:
“Say Again and More”
“Say When and How”
So there are currently six books available in the “Say …” series.
For many years, various cartoonists asked whether a booklet with their aviation cartoons could be made. Often the humorous quality of all the drawings was not high enough, or there were too few drawings, or everything focused on a particular type of aviation. In short, nothing ever came of it.
Until Martin Leeuwis came up with a good idea in 2008: a book with a mix of the best cartoons from a substantial number of international aviation cartoonists.
The book “Good Landing” contains many hundreds of aviation cartoons by 20 cartoonists from all corners of the world: from France, Australia, the USA, Germany, Switzerland, Austria, Belgium, England, and the Netherlands.
It was a success; more cartoonists came forward, and the first book was followed by two more books with the same concept—first “Going up, sir,” and later “Please wait to be seated.” The last book even contains cartoons by 30 different artists.
Books:
“Good Landing”
“Going up, sir”
“Please wait to be seated”
For one of the cartoonists who participated in all the books, Gary Clark from Brisbane, Australia, a booklet was published in 2012 with 160 pages of cartoons about the duck Ding Duck. Despite thousands of lessons, this duck simply cannot manage to fly. In addition to Ding’s flying mishaps, the book also contains various other cartoons from the “swamp” that are aviation-related and amusing. “I want to fly” appeared in 2010, and later “Continue to Hold” was also published.
All aviation books published up to 2009 were in English, the language of aviation.
But that was about to change…
During a Pilots Call, where a very large number of Dutch fighter pilots came together, the idea arose to collect stories from the entire Cold War period and transform them into a book. Together with Cdr Steve Netto, the book “Jachtvliegers in de Koude Oorlog” (“Fighter Pilots in the Cold War”) was compiled, containing 165 short stories over more than 300 pages. The book, in Dutch, was a great success, with a reprint already after a few months. The third edition, now in A5 format, appeared in 2020, and sales are still continuing.
In 2020 a second volume in this series was published, “Jachtvliegers doen een boekje open,” with 200 stories submitted by more than 50 pilots. Compiled by Martin Leeuwis, it was again a great success, with a second printing after only a few months.
Many stories still live on within the fighter pilot community, and already in 2021 a third volume in the series appeared: “Jachtvliegers vertellen hun verhaal,” with 26 interviews by Gerrit Boxem.
In 2022, volume 4 appeared, “Langs hier, langs daar,” with even more fighter pilot stories, this time all about training, compiled by Peer Dekkers.
Finally, in 2025, the fifth and final volume, “Jachtvliegers doen het beter,” compiled by Martin Leeuwis.
Ton van Andel has been drawing the Royal Netherlands Air Force Flight Safety Calendar since 1977, in an unbroken series. This calendar is very popular, and in 2011 all cartoons from 1977 through 2011 were collected in the booklet “Veilig Gevlogen” (“Safely Flown”), an A5 book with 256 pages of cartoons.
For years, Jan Algera had been thinking about a book with a mix of humorous aviation stories. Together with 30 other writers, each contributing one or more stories, a total of 195 stories were bundled in the book “Nog één verhaaltje dan…” (“Just One More Story Then…”). The A5 book with 220 pages was published in September 2012. It was a success, and in the spring of 2013 an English-language version was even published, with an excellent translation by Bert Ruitenberg. The title is “OK One More Yarn,” and it can be ordered via the main website www.humor.aero.
In September 2013, the second volume appeared, this time with 39 writers contributing 207 short, amusing stories. The title is “Meer verhaaltjes?” (“More Stories?”), and this book was also translated into English as “More Yarns?”
In September 2015, the third volume in this series appeared: “Verhaaltjes blijven komen” (“The Stories Keep Coming”), with 201 stories by 32 writers. At the time of publication, there were already several dozen stories for a fourth volume, so that was sure to appear!
And indeed, in October 2017, the fourth volume appeared: “Verhaaltjes, het houdt niet op!” (“Stories—It Never Stops!”).
If the submission of new stories continues at the current pace, there may even be a fifth volume…